BTW-checklist voor aannemers: nooit meer verkeerd factureren

📋 Samenvatting: Met zes vragen bepaal je het correcte btw-tarief voor elk bouwproject: nieuwbouw of renovatie? Woning ouder dan 10 jaar? Privéwoning? Eindverbruiker? Welke werken? Medecontractant? Het verschil tussen 6% en 21% op een project van €20.000 is €3.000 — en bij een fout betaal jij het verschil. Print deze checklist en hang hem naast je bureau.

BTW-fouten in de bouw kosten geld. Het verschil tussen 6% en 21% op een project van €20.000 is €3.000. Als je het verkeerde tarief toepast en de fiscus het ontdekt, betaal jij het verschil. Deze checklist voorkomt dat.

De checklist

Vraag 1: Is het nieuwbouw of renovatie?

Nieuwbouw = 21% btw. Altijd. Geen uitzonderingen.

Renovatie, herstelling of onderhoud van een bestaand gebouw = mogelijk 6%. Ga naar vraag 2.

Afbraak en heropbouw op dezelfde locatie = mogelijk 12%. Ga naar vraag 6.

Vraag 2: Is de woning ouder dan 10 jaar?

Ja → ga naar vraag 3.

Nee → 21% btw. Stop.

De leeftijd wordt bepaald door de eerste ingebruikname, niet door de bouwdatum. Een woning opgeleverd in maart 2016 komt pas in maart 2026 in aanmerking.

Vraag 3: Wordt de woning als privéwoning gebruikt?

Ja, de eigenaar woont er zelf → ga naar vraag 4.

Ja, het wordt verhuurd als woning → ga naar vraag 4.

Nee, het is een kantoor, winkel of praktijk → 21% btw. Stop.

Gemengd (woning + beroepsruimte) → 6% op het woongedeelte, 21% op het beroepsgedeelte. Splits de factuur.

Vraag 4: Is de opdrachtgever een eindverbruiker?

Particulier → ga naar vraag 5.

Vennootschap → 21% btw. Stop. (Tenzij de vennootschap het pand als privéwoning van de zaakvoerder gebruikt, maar dat is fiscaal risicovol.)

Vraag 5: Hebben de werken betrekking op de woning zelf?

Schilderwerk, sanitair, elektriciteit, dakwerken, isolatie, ramen, vloeren, bepleistering → 6% btw. Attest laten ondertekenen.

Tuinaanleg, oprit, zwembad, bijgebouw (nieuw) → 21% btw.

Aanbouw of veranda (nieuw volume) → 21% btw, ook als de rest van de woning aan 6% kan.

Vraag 6: Afbraak en heropbouw?

Volledige afbraak en heropbouw op dezelfde locatie. Nieuwe woning max 200m² bewoonbaar. Enige eigen woning. Minstens 5 jaar als hoofdverblijfplaats.

Alle voorwaarden voldaan → 12% btw.

Niet alle voorwaarden → 21% btw.

Vraag 7 (bonus): Is de klant een btw-plichtige aannemer?

Ja, met NACE-code 41-43 → medecontractant-regeling. Factureer zonder btw. Vermeld: "Btw verlegd, medecontractant, art. 20 KB nr. 1."

Nee → factureer met btw volgens bovenstaande tarieven.

Het attest

Bij 6% btw: het attest moet ondertekend zijn vóór aanvang van de werken. Door de klant (opdrachtgever). Bewaar het in je projectdossier.

Zonder attest is 21% het veilige tarief.

In de praktijk

Print deze checklist. Hang hem naast je bureau. Bij elk nieuw project: loop de vragen door. Het kost je 30 seconden en het voorkomt duizenden euro's aan fouten.

In Enfin stel je het btw-tarief in op projectniveau. De software past het automatisch toe op alle offertes en facturen voor dat project. Bij 6% herinnert het systeem je aan het attest. Bij medecontractant wordt de vermelding automatisch toegevoegd.

Maar of je nu met software werkt of met deze checklist op papier: het principe is hetzelfde. Drie tot zes vragen, één correct tarief, nul verrassingen bij de btw-controle.