Leverancier met een nieuw rekeningnummer: stop factuurfraude vóór de betaling
Stop vervalste leveranciersfacturen in de bouw met de bel-terug-regel, IBAN-controle op stamgegevens, vier-ogenprincipe en Peppol.
Bij factuurfraude in de bouw klopt bijna alles. De leverancier is een vaste bouwhandel of onderaannemer, het werfadres klopt, het factuurbedrag stemt tot op de cent overeen met de bestelbon en de e-mail lijkt van je vertrouwde contactpersoon te komen. Enkel de IBAN onderaan de pdf of in een begeleidend bericht (“wegens een bankwissel betaalt u voortaan op…”) is aangepast. Zodra het bedrag weg is, blijkt de echte leverancier niets ontvangen te hebben.
De reden waarom bouwbedrijven een geliefd doelwit zijn, is eenvoudig: bedragen liggen hoog, vervaldata zijn krap en de administratie werkt vaak onder tijdsdruk terwijl de zaakvoerder op de werf zit. Eén vaste procedure vóór elke betaling sluit die kwetsbaarheid grotendeels af.
Zet de betaling meteen stil bij elk afwijkend IBAN
Behandel elke afwijking van het bekende leveranciersrekeningnummer als een harde blokkering, niet als een administratief detail. Betaal nooit sneller omdat de vervaldag morgen valt, omdat de ploegbaas bevestigt dat de stenen echt geleverd zijn of omdat de mail een vriendelijke “dringende herinnering” bevat. Een afgetekende digitale leveringsbon bewijst dat het materiaal op de werf aankwam — niet dat de bankrekening op de factuur echt is.
De FOD Economie raadt ondernemingen aan elk nieuw rekeningnummer altijd te vergelijken met de bestelbon, eerdere facturen of officiële bedrijfsgegevens, en bij twijfel actief te verifiëren via een onafhankelijk kanaal.
De bel-terug-regel en het vier-ogenprincipe in vier stappen
- Blokkeer de betaalopdracht zodra het rekeningnummer op de factuur niet overeenkomt met het goedgekeurde IBAN op je leveranciersfiche.
- Bel terug op een vooraf gekend nummer. Gebruik het vaste telefoonnummer uit je eigen stamgegevens, een eerder contract of de officiële KBO- of bedrijfsgegevens. Bel nooit naar het nummer onderaan de verdachte factuur of in de e-mailhandtekening, en vertrouw nooit op een “bevestiging” via een antwoord in dezelfde e-mailketen.
- Noteer het verificatiebewijs. Registreer wie je gesproken hebt, op welke datum en welk uur, welk oud en nieuw IBAN werden vergeleken en of de wijziging mondeling is bevestigd.
- Pas het vier-ogenprincipe toe. Laat bij bedragen boven een vaste drempel (bijvoorbeeld € 2.500) én bij elke aanpassing van bankstamgegevens een tweede persoon de wijziging goedkeuren vóór de betaalrun vertrekt.
De combinatie van vaste stamgegevens, onafhankelijke callback en vier-ogen-vrijgave stopt vervalste overschrijvingen nog vóór de betaalrun.
Het voordeel van Peppol — en waar je toch waakzaam blijft
Sinds 1 januari 2026 is gestructureerde elektronische facturatie via Peppol verplicht tussen Belgische btw-plichtige ondernemingen. Voor aankoopfacturen biedt dat een groot praktisch veiligheidsvoordeel tegenover losse pdf’s per e-mail: een UBL-factuur reist via gecertificeerde Access Points, gekoppeld aan het KBO- en btw-nummer van de afzender. Onderweg een pdf onderscheppen en het IBAN verwisselen wordt daarmee vrijwel uitgesloten.
Toch blijft interne controle nodig. Aankoopfacturen via Peppol ontvangen sluit niet uit dat:
- een oplichter een losse e-mail stuurt met een zogenaamde bankwijziging buiten Peppol om;
- een buitenlandse leverancier nog met pdf’s werkt;
- een boekhoud- of facturatieaccount van een leverancier zelf is overgenomen.
Ook de Europese IBAN-Naam-controle (Verification of Payee) die banken bij SEPA-overschrijvingen tonen, is een nuttig extra vangnet maar geen vervanging van de bel-terug-regel: bij een waarschuwing of gedeeltelijke overeenkomst mag niemand die melding routinematig wegklikken. Koppel daarom elke aankoopfactuur aan de bestelbon, het btw-nummer en de opgeslagen leveranciersgegevens.
Toch betaald op een verdacht rekeningnummer? Handel binnen het uur
Snelheid bepaalt of geld nog geblokkeerd kan worden. Doorloop onmiddellijk deze volgorde:
- Bel meteen je eigen bank en vraag een dringende terugroepprocedure (recall) aan met het exacte transactiereferentienummer.
- Neem contact op met de bank van de begunstigde volgens de instructies van je eigen bank, en verwittig de echte leverancier via een gekend nummer zodat zij hun eigen mailbox en facturatie kunnen nakijken.
- Bewaar alle sporen apart van de leveranciersfiche: de verdachte factuur, volledige e-mailheaders, betaalbewijs en tijdstippen van telefoongesprekken. Overschrijf de oorspronkelijke stamgegevens niet.
- Dien een melding in bij het officiële Meldpunt van de FOD Economie en doe aangifte bij de lokale politie voor het proces-verbaal dat banken vaak opvragen.
Controleer achteraf wie in jouw bedrijf leveranciersgegevens mag aanpassen en wie betalingen vrijgeeft. Scheid die twee rollen waar mogelijk. Wil je leveranciersfiches, bestelbonnen en werfkosten overzichtelijk bij elkaar houden in één administratieve keten, bekijk dan hoe Enfin voor bouwbedrijven aankoop en werfopvolging verbindt.
Verder over dit onderwerp
Inhoudingsplicht bij onderaanneming: controle vóór elke betaling
Controleer op betaaldag fiscale en sociale schulden (RSZ én RSVZ sinds 2026), volg het getoonde percentage en bewaar het attest bij elke betaling.
Onderaannemers beheren: van werkafspraak tot veilige betaling
Beheer onderaannemers met duidelijke scope, werfcommunicatie, bewijs per fase, wijzigingscontrole en een actuele Belgische betalingscheck.