Wet Breyne en e-DEPO: volg borgtocht (5%), betalingsschijven en oplevering zonder ontbrekend bewijs
Praktische dossierflow voor de Wet Breyne: 5% borgtocht via e-DEPO, betalingsschijven en gefaseerde vrijgave bij voorlopige en definitieve oplevering.
Wie in België een woning op plan verkoopt of een te bouwen woning oplevert onder de Wet Breyne (de Woningbouwwet van 9 juli 1971), merkt snel dat juridische naleving in de praktijk neerkomt op strak dossierbeheer. De waarborgakte staat in één mailbox, de e-DEPO-bevestiging bij de boekhouder, het proces-verbaal van voorlopige oplevering op de tablet van de werfleider en de herstelfoto's in WhatsApp. Twaalf maanden later, wanneer je de tweede helft van de borgtocht wil laten vrijgeven, blijkt één handtekening of bewijsstuk zoek — en blijft je geld maanden langer geblokkeerd.
Drie financiële kernregels die je dossier dicteren
Laat vóór ondertekening altijd door je notaris of juridisch adviseur bevestigen of een project onder de Wet Breyne valt (onder meer wanneer het gaat om een voor bewoning bestemde woning in België waarbij de bouwheer betalingen doet vóór voltooiing). Zodra de wet van toepassing is, sturen drie regels je volledige projectadministratie:
- Verplichte financiële waarborg: een erkend aannemer stelt een borgtocht van 5% van de prijs van het op te richten gebouw — in geld via e-DEPO (bij de Deposito- en Consignatiekas van FOD Financiën) of via een solidaire borgstelling bij een financiële instelling — en levert het bewijs daarvan binnen 30 dagen na ondertekening van de overeenkomst. Een niet-erkend aannemer of bouwpromotor moet een 100% voltooiingswaarborg (bankgarantie) stellen.
- Strikte grenzen op betalingsschijven: bij het sluiten van het contract mag het voorschot maximaal 5% van de totale prijs bedragen. Daarna mogen gevraagde schijven op geen enkel moment de prijs van de reeds uitgevoerde werken overschrijden.
- Dubbele oplevering met vrijgave in twee helften: de 5%-borgtocht komt pas vrij in twee gelijke delen — de eerste helft (2,5%) bij de voorlopige oplevering en de tweede helft (2,5%) bij de definitieve oplevering, die wettelijk ten vroegste één jaar na de voorlopige oplevering mag plaatsvinden.
Behandel het stellen van de borgtocht, elke schijf en beide vrijgaven als afzonderlijke mijlpalen met controleerbaar bewijs in één werfdossier.
De vijf vaste mijlpalen in één Breyne-projectdossier
Zet onderstaande vijf mijlpalen standaard klaar bij de start van elk Breyne-project. Een samenvatting in projectsoftware vervangt de notariële akte of borgakte niet, maar voorkomt wel dat een ontbrekend stuk pas na een jaar opduikt:
| Mijlpaal | Verplicht bewijs in het dossier | Meest voorkomende fout in de praktijk |
|---|---|---|
| 1. Contract & scope-check | Ondertekende overeenkomst, kadastrale/werfgegevens, exacte bouwprijs, bevestiging toepasselijkheid Wet Breyne | Onjuiste startprijs gebruiken voor de 5%-berekening (bv. grond en gebouw door elkaar halen) |
| 2. Borgtocht via e-DEPO | e-DEPO-dossiernummer, gestort bedrag (5% van het gebouw), begunstigde en definitief ontvangstbewijs van storting | Project op "waarborg in orde" zetten na het aanmaken van het formulier, nog vóór de storting bevestigd is |
| 3. Betalingsschijven tijdens uitvoering | Per schijf een gedateerde vorderingsstaat en meetstaat (en architectattest waar vereist) | Schijven factureren op kalenderdatum in plaats van aantoonbare voortgang op de werf |
| 4. Voorlopige oplevering (vrijgave 1e 2,5%) | Getekend proces-verbaal (PV), genummerde puntenlijst met voorbehouden, overdracht PID-stukken | Openstaande gebreken vaag omschrijven zonder eigenaar of hersteldatum |
| 5. Definitieve oplevering ≥ 1 jaar (vrijgave 2e 2,5%) | Bewijsfoto's van afgesloten voorbehouden, definitief PV, vrijgaveverzoek en e-DEPO-bevestiging | Niemand volgt de 1-jaarstermijn op of niemand heeft de juiste ondernemingsrol in e-DEPO |
Zo houd je e-DEPO en openstaande voorbehouden onder controle
Voor een borgtocht in geld via e-DEPO volstaat het niet om één keer een aanvraag in te dienen. Controleer vooraf wie binnen jouw onderneming de juiste ondernemingsrol (via MyMinfin / CSAM) heeft om namens het bedrijf e-DEPO-dossiers aan te maken, te beheren en vrij te geven. Als de zaakvoerder of medewerker die het dossier startte een jaar later afwezig is, loopt de vrijgave vertraging op.
Behandel openstaande punten bij de voorlopige oplevering nooit als losse opmerkingen onderaan een pdf. Gebruik een vaste opleveringschecklist voor woningen en leg bij de digitale oplevering voor elk voorbehoud vier gegevens vast: exacte locatie, verantwoordelijke (eigen ploeg of onderaannemer), uiterste hersteldatum en afsluitfoto. Leg herstellingen die tussentijds gebeuren direct vast in een werfverslag.
Tot slot: een vrijgaveverzoek, een goedkeuring door de bouwheer en de effectieve terugbetaling uit e-DEPO zijn drie verschillende gebeurtenissen. Bewaar alle drie met datum en verzonden stukken in je projectdossier. Bij een betwisting of mogelijke voorafname door de bouwheer beslist geen enkel softwarepakket — schakel dan tijdig je juridisch adviseur in. Wil je werfmijlpalen, documenten en opleverpunten per project op één plek bijhouden, bekijk dan Enfin voor Belgische bouwbedrijven.
Verder over dit onderwerp
Vloerwerken vrijgeven na vochtmeting: welk bewijs hoort bij de juiste zone?
Koppel elke vochtmeting aan de exacte zone, methode, eenheid en vloeropbouw. Leg vast wie vrijgeeft en voorkom dat één gunstig punt een natte zone opent.
Checklist voorlopige oplevering woning: zo sluit je een werf zonder losse eindjes af
Een gestructureerde rondgang in vier zones voor Belgische aannemers en bouwheren, inclusief de juridische gevolgen van het PV, verplichte keuringsattesten en het PID.
EPB-stavingsstukken en as-builtplannen: zo voorkom je vertraging en boetes bij oplevering
Welke EPB-bewijsstukken aannemers in Vlaanderen tijdens elke bouwfase moeten bewaren — van startverklaring en isolatiefoto's tot ventilatieverslag en as-builtplan.